به گزارش خبرنگار راسان خبر؛ صادق علیمرادی ظهر دوشنبه در نشست خبری با اصحاب رسانه استان با تشریح برنامه‌های توسعه زیرساخت‌های آبی استان ایلام اظهار داشت: در حال حاضر ۴ سد در دست احداث داریم که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به سدهای «میمه»، «سیکان»، «گدارکش» و «چناره» اشاره کرد.

وی با اشاره به وضعیت سد میمه گفت: این سد با بیش از ۹۵ درصد پیشرفت فیزیکی، پارسال و همزمان با سفر هیئت دولت به استان در خردادماه ۱۴۰۴ آبگیری شد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای ایلام با تأکید بر تفاوت میان آبگیری و بهره‌برداری کامل، تصریح کرد: باید توجه داشت که آبگیری سد به معنای بهره‌برداری کامل از آن نیست و آبگیری تنها مرحله‌ای از آماده‌سازی سد است. امیدواریم با تکمیل مراحل باقی‌مانده، سد چناره هرچه سریع‌تر وارد مدار بهره‌برداری کامل شده و آب آن در اختیار مردم و بخش کشاورزی استان قرار گیرد.

علیمرادی عنوان کرد: با تکمیل و آبگیری سدهای در دست احداث، بخش قابل توجهی از نیازهای آبی بخش کشاورزی و شرب استان ایلام تأمین شود.

وی با اشاره به وضعیت حساس منابع آبی این استان، توپوگرافی کوهستانی و ساختار زمین‌شناسی را از عوامل محدودکننده در مدیریت منابع آبی دانست و گفت: کاهش «زمان تمرکز» آب در حوزه‌ها، در کنار آلودگی‌های بالادستی و برداشت‌های بی‌رویه، پایداری منابع آبی استان را با چالش‌های جدی روبرو کرده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای ایلام با تبیین وضعیت هیدرولوژیک استان ایلام، اظهار داشت: در مباحث تخصصی، «زمان تمرکز» به مدت زمانی گفته می‌شود که طول می‌کشد تا یک قطره آب از دورترین نقطه یک حوزه آبخیز به خروجی آن برسد؛ هرچه این زمان طولانی‌تر باشد، ماندگاری آب بیشتر بوده و فرصت بهتری برای استفاده از منابع فراهم می‌شود.

وی گفت: متأسفانه به دلیل توپوگرافی کوهستانی و شیب تند استان ایلام، زمان تمرکز در حوزه‌های آبخیز ما بسیار کوتاه است که این ویژگی طبیعی، مدیریت نگهداشت آب را دشوار می‌کند.

علیمرادی با اشاره به مشکلات زمین‌شناختی استان، تصریح کرد: بخش عمده‌ای از اراضی ایلام دارای تشکیلات زمین‌شناسی تبخیری است؛ این سازندها به شدت باعث تخریب کیفیت آب می‌شوند. به طوری که بسیاری از رودخانه‌های ما که سرچشمه آن‌ها آب‌های معدنی است، به دلیل عبور از این تشکیلات، با افزایش شوری (EC) روبرو هستند که این مسئله خود به چالشی بزرگ برای سلامت و بهره‌وری آب رودخانه‌ها تبدیل شده است.

وی همچنین به آلودگی برخی رودخانه‌های استان توسط منابع آلاینده خارج از محدوده ایلام اشاره کرد و گفت: رودخانه «گاماسیاب» که از دو سرشاخه اصلی تشکیل شده و یکی از آن‌ها از همدان و دیگری از کرمانشاه سرچشمه می‌گیرد، به دلیل عبور از شهر کرمانشاه و ورود فاضلاب این کلان‌شهر به آن، یکی از چالش‌های کیفی جدی برای شبکه آبی پایین‌دست محسوب می‌شود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای ایلام از سخنان خود به پدیده برداشت‌های غیرمجاز و تغییرات اقلیمی پرداخت و تأکید کرد: برداشت‌های بیش از حد از منابع آبی بالادست، باعث کاهش شدید آبدهی رودخانه‌ها شده است. به عنوان مثال، رودخانه «سیمره» اکنون تنها ۵۰ درصد از آبدهی ۲۰ تا ۳۰ سال گذشته را دارد.

وی خاطرنشان کرد: حتی با فرض تداوم بارش‌ها، تغییر در الگوی بارش و فشار ناشی از برداشت‌های غیرمجاز باعث شده است که حجم خروجی و دبی رودخانه‌های استان به هیچ عنوان با آمار دو دهه قبل قابل مقایسه نباشد و نیازمند مدیریت سخت‌گیرانه در برداشت‌ها و حفاظت از منابع موجود هستیم.

بارش‌های ایلام ۲۰۰ میلی‌متر بالاتر از میانگین کشوری

علیمرادی با تشریح وضعیت منابع آبی استان، از میانگین بارش ۴۳۰ میلی‌متری در ایلام خبر داد و گفت: بارش‌های این استان حدود ۲۰۰ میلی‌متر بالاتر از میانگین کشور است؛ با این حال، پتانسیل ذخیره‌سازی آب‌های زیرزمینی استان به دلیل شرایط اقلیمی محدود است.

وی با بیان اینکه پرباران‌ترین نقطه استان، منطقه ترافیک کارکرد با میانگین بارش سالانه بیش از ۷۵۰ میلی‌متر است، اظهار داشت: میانگین بارش استان ایلام حدود ۴۳۰ میلی‌متر بوده که در مقایسه با میانگین ۲۳۰ میلی‌متری کشور، جایگاه مناسبی دارد؛ اما همین بارش‌ها نیز به دلیل ماهیت بارشیِ برف و شرایط کوهستانی، امکان مدیریت و نگهداشت در محل را دشوار کرده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای ایلام با اشاره به زیرساخت‌های تأمین آب استان افزود: هم‌اکنون ۴ سد در دست احداث داریم که از جمله آن‌ها می‌توان به سدهای «میمه»، «سیکانه»، «گدارکش» و «چناره» اشاره کرد؛ سد چناره با پیشرفت فیزیکی بیش از ۹۵ درصد، در سفر خردادماه سال جاری هیأت محترم دولت به استان آبگیری شد.

وی خاطرنشان کرد: آبگیری سد به معنای بهره‌برداری کامل از آن نیست و امیدواریم با تکمیل زیرساخت‌های مربوطه، این سد نیز هرچه سریع‌تر به بهره‌برداری کامل برسد و در اختیار مصرف بخش کشاورزی و شرب مردم قرار گیرد.

علیمرادی درباره تأمین آب شرب استان نیز گفت: مطالعات تأمین آب شهرهای ایلام، مهران، دهلران و چوار از محل «سامانه گرمسیری» تکمیل شده و در حال تهیه اسناد ماده ۲۳ هستیم؛ در صورت تصویب این پروژه در سطح ملی و تأمین اعتبار از طریق سازمان برنامه و بودجه، بخش عمده‌ای از مشکلات تأمین آب شرب این شهرستان‌ها حل خواهد شد.

وی با اشاره به چالش‌های پیش روی بخش آب استان، یادآور شد: با وجود منابع و ظرفیت‌های مناسب بارشی، مشکلاتی همچون کیفیت منابع آب، فرسایش و شرایط طبیعی استان از چالش‌های جدی در مسیر تأمین پایدار آب است و امیدواریم با اجرای طرح‌های در دست اقدام، این مشکلات به حداقل برسد.

تراز منفی آب در ایلام؛ از فرسودگی شبکه تا الگوی ناصحیح مصرف

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای ایلام با اشاره به لزوم مدیریت هوشمندانه منابع آبی و تحلیل کارشناسیِ مصارف، تاکید کرد که با وجود تأمین حجم قابل توجهی از آب شرب، چالش‌های زیرساختی از جمله فرسودگی شبکه توزیع و بهره‌برداری غیربهینه، منجر به بروز تنش‌های آبی حتی در فصول سرد سال شده است.

صادق علیمرادی در تشریح وضعیت منابع و مصارف آب در استان ایلام اظهار داشت: محاسبات دقیق فنی نشان می‌دهد که با احتساب حجم آبی که در شبانه‌روز وارد شبکه می‌شود، ظرفیت فعلی توانایی تأمین آب مورد نیاز برای جمعیتی بیش از ۵۰۰ هزار نفر را داراست؛ این در حالی است که جمعیت تحت پوشش فعلی کمتر از این مقدار است و با یک محاسبه ساده می‌توان دریافت که در صورت مدیریت صحیح، نباید با بحران جدی مواجه باشیم.

وی با بیان اینکه بر اساس استانداردهای وزارت نیرو، سرانه مصرف بهینه برای هر فرد در شبانه‌روز ۱۵۰ لیتر تعیین شده است، افزود: متأسفانه در استان ایلام، این شاخص به حدود ۲۰۰ لیتر رسیده که فراتر از الگوی تعریف شده است. اگر این افزایش سرانه مصرف را در مقیاس جمعیت ضرب کنیم، حجم قابل توجهی از منابع آبی به جای بهره‌وری در بخش‌های حیاتی، در چرخه مصرف ناصحیح هدر می‌رود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای ایلام، فرسودگی شبکه توزیع را یکی از جدی‌ترین چالش‌های این حوزه برشمرد و گفت: طبق گزارش‌های رسمی و اعترافات موجود، حدود ۴۳ درصد از آب تولیدی پیش از رسیدن به دست مصرف‌کننده نهایی، به دلیل فرسودگی خطوط انتقال و شبکه توزیع، به هدر می‌رود که رقمی بسیار قابل‌تأمل و نیازمند بازسازی فوری است.

وی همچنین به موضوع تأمین آب فضای سبز شهری اشاره کرد و گفت: استفاده از آب شرب برای آبیاری فضای سبز، با وجود ممنوعیت‌های قانونی، همچنان یکی از دغدغه‌های جدی است. اگرچه مدیریت شهری گاه این موضوع را انکار می‌کند، اما شواهد و گزارش‌های دریافتی حاکی از تداوم این روند است که در شرایط تنش آبی، توجیه منطقی و قانونی ندارد.

علیمرادی در پایان با تأکید بر اینکه برای عبور از شرایط فعلی نیاز به یک عزم عمومی است، تصریح کرد: اصلاح الگوی مصرف توسط شهروندان، نوسازی شبکه فرسوده توسط شرکت آب و فاضلاب و قطع کامل دسترسی فضای سبز به منابع آب شرب، سه محور اصلی است که می‌تواند مشکل کمبود آب در استان را حتی در فصول کم‌بارش به طور کامل مرتفع سازد.

کد خبر /۱۱۶۷۶۵