به گزارش خبرنگار راسان خبر؛ دکتر علی نجفی‌فر امروز دوشنبه در نشست خبری با اصحاب رسانه از نقش رسانه‌ها در پوشش اخبار تخصصی حوزه کشاورزی و حمایت از فعالیت‌های علمی این مرکز قدردانی کرد.

وی در سخنان خود با تبیین رسالت سه‌گانه مراکز تحقیقات کشاورزی، بر سه محور «تحقیق و پژوهش»، «آموزش» و «ترویج» تأکید کرد و افزود: «ویژگی منحصربه‌فرد مراکز تحقیقاتی نسبت به دانشگاه‌های سنتی، ارتباط مستقیم اعضای هیئت علمی و پژوهشگران با بهره‌برداران بخش کشاورزی و منابع طبیعی است.»

رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی ایلام با مقایسه ساختار دانشگاهی و مراکز تحقیقاتی، خاطرنشان کرد: «برخلاف دانشگاه‌ها که تمرکز اصلی آن‌ها بر آموزش دانشجویی است و تحقیقات معمولاً در قالب پایان‌نامه‌ها انجام می‌شود، در مراکز تحقیقاتی، اعضای هیئت علمی مستقیماً و به صورت مستمر در حال اجرای طرح‌های پژوهشی کاربردی هستند. در واقع، ما در این مراکز فاقد بدنه دانشجویی گسترده هستیم و تمام فعالیت‌ها توسط متخصصان و پژوهشگران مرکز برای حل مشکلات واقعی مزارع و طبیعت انجام می‌شود.»

نجفی فر با اشاره به تحولات راهبردی سازمان تحقیقات کشاورزی (تات)، اعلام کرد: «یکی از مهم‌ترین اهداف راهبردی ما در سال‌های اخیر، تغییر پارادایم از “مقاله‌محوری” به “مسئله‌محوری” بوده است. ما به دنبال آن هستیم که به جای تمرکز صرف بر تولید مقاله، پاسخگوی نیازهای واقعی بخش کشاورزی باشیم.»

وی ادامه داد:«آیین‌نامه‌های جدید سازمان نیز به گونه‌ای تدوین شده است که بیش از تمرکز بر مقاله، به فعالیت‌های ترویجی و آموزشی اهمیت می‌دهند. حقیقت این است که برای یک سازمان پژوهشگر کاربردی، تنها راه حل مسائل، از طریق ارتباط مستقیم با کشاورزان و ارائه خدمات ترویجی و آموزشی است.»

رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی ایلام ضمن اشاره به چالش‌های موجود در مسیر توسعه پایدار بخش کشاورزی و منابع طبیعی در استان ایلام، تأکید کرد که بررسی دقیق مشکلات و موانع موجود، پیش‌زمینه اصلی برای تدوین راهکارهای علمی و اجرایی در سطح استان است.

«تک‌محصولی» پاشنه آشیل کشاورزی ایلام؛ ضرورت اجرای طرح جامع آمایش سرزمینی برای عبور از اقتصاد معیشتی

نجفی‌فر، با انتقاد از الگوی تک‌محصولی در کشاورزی استان، تأکید کرد: وابستگی ۸۰ تا ۹۰ درصدی اراضی استان به کشت غلات نه تنها منافع اقتصادی پایداری برای بهره‌برداران ایجاد نکرده، بلکه مانع از سرمایه‌گذاری در جهت تقویت مکانیزاسیون و نوسازی اراضی شده است. وی بر لزوم تدوین طرح جامع آمایش سرزمینی بر پایه شاخص‌های اکولوژیک، اقتصادی و راهبردی تأکید کرد.

وی، در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه طرح مشکلات برای رسیدن به راهکارهای اجرایی ضروری است، گفت: «اگر مسائل بخش کشاورزی بیان نشود، همچون نوزادی که تا گریه نکند به او شیر نمی‌دهند، مورد توجه و رسیدگی قرار نخواهد گرفت. بنابراین نقش رسانه‌ها در انعکاس این چالش‌ها برای تغییر مسیر توسعه کشاورزی استان بسیار حیاتی است.»

رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی ایلام با تشریح ویژگی‌های توپوگرافیک و اقلیمی استان، اظهار داشت: «ایلام به دلیل تنوع ارتفاعی (از ۵۰ متر در دهلران تا بیش از ۱۸۰۰ متر در ارتفاعات کبیرکوه) و وجود ۱۳ اقلیم مختلف، از ظرفیت‌های بی‌نظیری برخوردار است. با این حال، الگوی کشت فعلی ما به شدت “تک‌محصولی” است؛ به طوری که قریب به ۹۰ درصد اراضی به کشت گندم اختصاص یافته است.»

‌وی افزود: «اگرچه گندم کالایی استراتژیک برای امنیت غذایی کشور محسوب می‌شود، اما برای اقتصاد بهره‌بردار و کشاورز ایلامی منفعت اقتصادی کمی دارد. همین پایین بودن صرفه اقتصادی باعث شده تا کشاورزان خُرد که اکثریت جامعه بهره‌برداران استان را تشکیل می‌دهند، بنیه مالی کافی برای تقویت خاک، خرید ماشین‌آلات مدرن و توسعه مکانیزاسیون نداشته باشند و عملاً در دام “اقتصاد معیشتی” گرفتار شوند.»

این مقام مسئول با اشاره به ظرفیت‌های بلااستفاده در بخش شمالی و جنوبی استان، تصریح کرد: «در حالی که در برخی مناطق با اقلیم‌های سخت‌تر، باغات پربازدهی ایجاد شده است، ما در ایلام علی‌رغم پتانسیل‌های اقلیمی، از این ظرفیت‌ها غافلیم. حتی در مناطق گرمسیری جنوبی نیز امکان توسعه باغات خرما و مرکبات و کشت‌های تلفیقی وجود دارد که نیازمند برنامه‌ریزی علمی است.»

وی، کلید برون‌رفت از وضعیت موجود را تدوین «طرح جامع آمایش سرزمینی» و برنامه ریزی برای توسعه پایدار بخش کشاورزی بر مبنای آن دانست و تأکید کرد: «طرح‌ آمایش در سطح استان فقط در سطح کلان با مقیاس بزرگ در دسترس بوده و در خصوص آمایش عرصه های کشاورزی در مقیاس منطقه ای اقدام خاصی صورت نگرفته است. در مقیاس منطقه‌ای با تمرکز بر چهار شاخص اصلی یعنی “وضعیت اکولوژیک (خاک، اقلیم و توپوگرافی)”، “منفعت اقتصادی”، “ارزش راهبردی محصولات” و “پیامدهای اجتماعی”، اراضی کشاورزی برای محصولات مختلف اولویت‌بندی شده و الگوی کشت بهینه برای هر منطقه تعریف می‌شود»

دکتر نجفی‌فر در پایان خاطرنشان کرد که تحقق توسعه پایدار در بخش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام، جز با علمی‌سازی فرآیندهای کشت و اولویت‌بندی اراضی بر اساس داده‌های دقیق آمایشی امکان‌پذیر نخواهد بود.

کد خبر/۱۱۶۵۸۴